top of page

Gmina ograniczyła możliwość zabudowy działki. Kiedy właścicielowi przysługuje odszkodowanie?

Zdjęcie autora: Szymon Matkowski
Szymon Matkowski
10 lis
2 minut(y) czytania

Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może istotnie wpłynąć na wartość nieruchomości. Właściciel, który dotychczas mógł wybudować na swojej działce kilka budynków mieszkalnych, po uchwaleniu nowego planu może utracić część tych możliwości. W określonych przypadkach przepisy przewidują prawo do dochodzenia odszkodowania od gminy.

Kiedy zmiana planu powoduje szkodę?

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa między innymi przeznaczenie nieruchomości, dopuszczalne rodzaje zabudowy, maksymalną intensywność zabudowy i minimalną powierzchnię działek.

Przykładowo, jeżeli poprzedni plan pozwalał na realizację jednego lokalu mieszkalnego na każde 500 m² powierzchni działki, a nowy plan zwiększył ten wymóg do 1000 m², możliwości inwestycyjne właściciela mogą zostać istotnie ograniczone.

Podobne konsekwencje może wywołać zakaz zabudowy bliźniaczej, zmniejszenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy czy ograniczenie liczby lokali mieszkalnych.

Zmiany te mogą prowadzić do obniżenia wartości rynkowej nieruchomości. Ustalenie rzeczywistego zakresu szkody wymaga jednak analizy obu planów i wpływu nowych ograniczeń na konkretną działkę.

Czy właściciel może żądać odszkodowania?

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli wskutek uchwalenia lub zmiany planu korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób albo zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel może, przy spełnieniu ustawowych przesłanek, żądać:

  • odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo

  • wykupienia nieruchomości lub jej części.

Właściciel nie musi wcześniej sprzedać nieruchomości, aby dochodzić roszczenia przewidzianego w art. 36 ust. 1 ustawy.

Odrębne uprawnienie wynika z art. 36 ust. 3. Jeżeli wskutek zmiany planu wartość nieruchomości spadła, a właściciel ją zbywa i nie skorzystał z uprawnień określonych w art. 36 ust. 1 i 2, może dochodzić odszkodowania odpowiadającego obniżeniu wartości. Roszczenie to można zgłosić w terminie pięciu lat od wejścia planu w życie.

Jak ustalić wysokość szkody?

Podstawowym materiałem dowodowym jest porównanie możliwości zagospodarowania nieruchomości przed zmianą planu i po jej wprowadzeniu.

Analiza powinna obejmować wcześniejsze i aktualne przeznaczenie gruntu, parametry zabudowy oraz ograniczenia mające wpływ na opłacalność inwestycji.

W wielu sprawach konieczne jest sporządzenie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. Operat pozwala określić wpływ zmiany przeznaczenia lub parametrów zabudowy na wartość nieruchomości.

Samo pogorszenie parametrów planistycznych nie wystarcza jednak do zasądzenia odszkodowania. Konieczne jest wykazanie ustawowych przesłanek roszczenia oraz związku między zmianą planu a powstałą szkodą. Znaczenie mają również wyjątki określone w art. 36 ust. 1a ustawy.

Jak dochodzić roszczenia od gminy?

Pierwszym etapem jest analiza dokumentacji planistycznej i ustalenie, jakie możliwości inwestycyjne właściciel utracił.

Następnie można skierować do gminy żądanie odszkodowania lub wykupu nieruchomości, określając podstawę prawną i uzasadnienie roszczenia.

Jeżeli gmina odmówi jego uwzględnienia, spór może zostać skierowany na drogę postępowania cywilnego.


MATKOWSKI & CO. – Kancelaria Adwokacka zajmuje się analizą skutków zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz dochodzeniem roszczeń związanych z ograniczeniem prawa własności nieruchomości.

 
 
 

Komentarze


bottom of page